Odnosząc się do głównego tematu rozmowy – misji edukacyjnej i wychowawczej salezjanów na świecie – ks. Attard zaczął od założyciela, Księdza Bosko: dziecka i chłopca urodzonego w biednej rodzinie, który bardzo pragnął edukacji, ale nie mógł tego zrealizować, czyniąc to dopiero gdy był nastolatkiem, kiedy to pracując na utrzymanie, uczył się wieczorami, z dala od domu, w Chieri. “Jego życie naznaczone było poświęceniem dla tej wartości, jaką była edukacja” - stwierdził Przełożony Generalny.
To z kolei uwypukliło kolejną szczególną jego cechę: w przeciwieństwie do osób, które wychodzą z ubóstwa i nie chcą już mieć z nim nic wspólnego, Ksiądz Bosko postanowił poświęcić swoje życie młodym ludziom, którym podobnie jak jemu zagrażał brak edukacji. W tym celu przeniósł się do XIX-wiecznego Turynu, miasta przeżywającego pełen rozkwit przemysłowy.
Wielu samotnym chłopcom, którzy podobnie jak on opuścili wieś w poszukiwaniu lepszych możliwości, “Ksiądz Bosko stopniowo proponuje “kompleksową” propozycję”, która odpowiada na “ludzką potrzebę spotkania, odczucia wsparcia, bycia lubianym, a wszystko to w ramach doświadczenia, które otwiera na wymiar wychowawczy, a także duchowy”.
Dzisiaj jednak rzeczywistość w wielu kontekstach różni się od tej, w której żył Ksiądz Bosko, ale salezjanie dostosowali się do tych nowych warunków. W tym kontekście XI następca Księdza Bosko stwierdził: “Charyzmat Księdza Bosko nie opiera się na rzeczach, które należy robić, ale na postawach, które należy zająć: słuchaniu ludzi młodych i bliskości z nimi. A jeśli jest taki okres historyczny, w którym dominuje samotność, opuszczenie, brak znaczących wzorców ze strony dorosłych, to właśnie jest to ten czas, który przeżywamy obecnie!”.
“Nie kopiujemy tego, co robił Ksiądz Bosko” – dodał ks. Attard. “Raczej z tym samym duchem wychodzimy na spotkanie z młodzieżą i oferujemy jej przestrzeń ludzkiego kontaktu, co jednak różni się pod względem formy, ale jest tak samo poszukiwane przez dzisiejszych młodych ludzi”.
Odnosząc się do słów papieża Leona XIV na temat edukacji, wypowiedziane kilka dni temu podczas Mszy św. z udziałem studentów uniwersytetów papieskich (27 października 2025 r., na otwarcie Jubileuszu Świata Edukacji), Przełożony Generalny powiedział, że w istocie salezjański charyzmat wychowawczy polega na “spotkaniu osoby, która sama nie jest w stanie się podnieść, na byciu przy niej, na okazywaniu zainteresowania, patrzeniu jej w twarz, aby odkryć, dokąd ta osoba może i powinna dotrzeć”.
Obecna sytuacja świata zachodniego, a bardziej ogólnie społeczeństw naznaczonych postępem, jest bardzo technologiczna, ale często uboga pod względem relacji międzyludzkich. Dlatego też, w obliczu tych wyzwań, Przełożony Generalny podkreślił, że fundamentalne znaczenie ma obecność i działalność osób, które stają się „żebrakami drugiego człowieka, który poszukuje i potrzebuje pomocy”.
„W kulturze takiej jak nasza wydaje się, że młodzi ludzie są odlegli, ale nie wiem, kto jest bardziej odległy od kogo: czy młodzi od nas, czy my od nich” – mówił dalej ks. Attard. “Jedno jest jednak pewne: młodzi ludzie poszukują, a naszym zadaniem jako dorosłych jest dostrzec to poszukiwanie, odpowiednio je odczytać i stać się ich sługami, nawiązując z nimi relację”.
W międzyczasie głos zabrał ks. Alejandro León z Buenos Aires, nawiązując do międzynarodowego wymiaru misji salezjańskiej, skupiając przy tym uwagę zarówno na obchodach 150. rocznicy pierwszej salezjańskiej wyprawy misyjnej, jak i na peryferiach geograficznych i ludzkich, na których do dziś działają synowie Księdza Bosko.
W ostatniej części programu XI następca Księdza Bosko mówił o nowych wyzwaniach, które czekają salezjanów. Również w tym przypadku Przełożony Generalny zaczął od wątku misyjnego, spojrzenia na teraźniejszość i przyszłość. W tym kontekście zwrócił uwagę na centralne znaczenie konsekracji zakonnej: “Jesteśmy wychowawcami i pasterzami, ponieważ jesteśmy osobami konsekrowanymi: życie wspólnotowe nie jest czymś funkcjonalnym, ale udzielającym się doświadczeniem, które stanowi kontynuację doświadczenia Księdza Bosko (…). Dlatego wymiar konsekracji popycha nas jeszcze dalej w kierunku całkowitego oddania się, powszechnego braterstwa, towarzyszenia młodym ludziom na drodze poszukiwania sensu... I świadectwo naszego życia przekazuje to wszystko, zanim jeszcze wyrazimy to słowami”.
I na sam koniec,odnosząc się do głównych wyzwań stojących przed Zgromadzeniem, wskazanych przez XXIX Kapitułę Generalną, ks. Attard wymienił pogłębienie tożsamości salezjańskiej oraz zwrócenie uwagi na to, by w działaniach duszpasterskich nie chodziło jedynie o funkcjonalizm, ale by w ich centrum “stał zawsze człowiek”.
