Patron w pierwotnym zamyśle Księdza Bosko
Konstytucje umieszczają powołanie salezjańskie w Kościele pielgrzymującym, w komunii ze świętymi i wspieranym przez ich wstawiennictwo. „Ksiądz Bosko powierzył nasze Stowarzyszenie w sposób szczególny, oprócz Maryi, którą ustanowił główną patronką, św. Józefowi i św. Franciszkowi Salezemu” (art. 9) oraz zaproponował Dominika Savio i innych uwielbionych członków Rodziny Salezjańskiej jako szczególnych opiekunów.
Józef nie został dodany jako postać dekoracyjna w duchowej wizji Księdza Bosko. Obok Maryi Wspomożycielki i św. Franciszka Salezego jawi się on jako jeden z filarów podtrzymujących projekt apostolski. Projekt Życia przypomina salezjanom, że Konstytucje nie są pobożnymi ozdobami, ale „kodeksem fundamentalnym” – żywą syntezą inspiracji ewangelicznej, dyscypliny zakonnej i metody apostolskiej wcielonych w codzienne życie. W tym kodeksie obecność Józefa jest cicha, ale fundamentalna.
Strażnik rad ewangelicznych
Projekt Życia kładzie nacisk na to, by rady ewangeliczne były przeżywane w duchu miłości pasterskiej, łącząc konsekrację i misję w jednym ruchu serca całkowicie oddanego młodzieży, zwłaszcza tej najbiedniejszej. W tym świetle św. Józef staje się jasnym towarzyszem: „człowiekiem sprawiedliwym”, który uważnie słucha głosu Boga, rezygnuje z własnych planów i żyje w posłuszeństwie w służbie Jezusa i Maryi.
– W posłuszeństwie Józef przyjmuje nieoczekiwane plany Boga objawione w snach i odpowiada bez wahania, nawet gdy posłuszeństwo prowadzi go do wygnania i niepewności. Salezjanin, powołany do rozeznawania woli Bożej poprzez Kościół, wspólnotę i znaki czasu, znajduje w nim wzór odważnej uległości.
– W ubóstwie Józef pracuje własnymi rękami, aby zapewnić Świętej Rodzinie chleb powszedni. Salezjanin jest zaproszony do życia zgodnie z konstytucyjnym programem „pracy i wstrzemięźliwości” z taką samą godnością, solidarnością wobec pracowników i spokojną ufnością w Opatrzność.
– W czystości Józef, czczony w tradycji salezjańskiej jako czysty małżonek Maryi, objawia serce całkowicie wolne dla miłości – miłości opiekuńczej, ofiarnej i niepodzielnej. Jako patron rzemieślników i Braci Salezjanów uosabia poświęcenie, które wyraża się w konkretnej miłości i wiernej służbie.
Ikona misji salezjańskiej i ducha rodziny
Konstytucje opisują misję salezjańską jako ewangelizację i wychowanie młodzieży, zwłaszcza tej najbiedniejszej, poprzez obecność o charakterze oratoryjnym, która tworzy rodzinną atmosferę i towarzyszy im w drodze do świętości. W tym kontekście Józef jawi się jako strażnik domu w Nazarecie – skromnej pracowni, gdzie Jezus wzrasta „w mądrości, wieku i łasce” pod troskliwą opieką Maryi i Józefa.
Obecność salezjanów wśród młodzieży – poprzez pomoc, cierpliwe towarzyszenie i codzienną bliskość – odzwierciedla cichą czujność Józefa. Jego obecność nie szukała uwagi, ale gwarantowała rozwój. Uczy on, że prawdziwy autorytet wyraża się poprzez służbę, a ojcostwo przejawia się w połączeniu czułości i siły. Duch rodziny, kamień węgielny salezjańskiego Projektu Życia, znajduje w Józefie ojca, który prowadzi bardziej przykładem niż wieloma słowami.
Projekt Życia „w szkole Józefa”
Kiedy Projekt Życia mówi o jedności między modlitwą a pracą, kontemplacją a działaniem, przywołuje duchowość głęboko Józefową. Życie Józefa jest nieustannym „tak” dla Boga – w warsztacie, w drodze do Egiptu, w ukrytych latach w Nazarecie. W nim to, co zwyczajne, staje się siedzibą zbawczej obecności Boga.
Życie według Projektu Życia „w szkole Józefa” oznacza:
– Przyjmowanie codziennych obowiązków, zwłaszcza pracy wychowawczej i duszpasterskiej, jako udziału w twórczym i odkupieńczym planie Boga, tak jak uczynił to Józef w swoim warsztacie stolarskim.
– Pielęgnować wewnętrzną ciszę, słuchanie i rozeznanie, aby decyzje osobiste i wspólnotowe wynikały ze Słowa Bożego, a nie z frenetycznego aktywizmu.
– Opieka nad młodzieżą, tak jak Józef opiekował się Jezusem – chroniąc ich przed złem, wierząc w ich przyszłość i cierpliwie pomagając im wzrastać w wolności i odpowiedzialności.
Ojciec na nasze czasy
W świecie często naznaczonym niestabilnością, rozdrobnieniem i niepewnością, św. Józef pozostaje cichym, ale potężnym świadectwem wierności. Uczy on salezjanów, że wielkość nie polega na widoczności, ale na wierności; nie na znaczeniu, ale na wytrwałości; nie na wielu słowach, ale na hojnym działaniu.
Dzisiaj Rodzina Salezjańska jest zaproszona, by ponownie powierzyć swoje powołanie, swoje wspólnoty i swoją młodzież św. Józefowi. Niech on obdarzy ją swoją pokorną siłą, swoją czynną miłością i swoją niezachwianą nadzieją – nadzieją, która nie poddaje się zniechęceniu, ale ufa, że Bóg nadal działa w ukryty sposób w historii.
W szkole św. Józefa salezjanin uczy się towarzyszyć młodzieży jako ojciec, brat i przyjaciel – budując domy, w których życie może się rozwijać, warsztaty, w których przywraca się godność, oraz wspólnoty, w których marzenie Boga dotyczące każdego młodego człowieka powoli nabiera kształtu.
