60% z 332 uczestników Kapituły uczestniczyło w niej po raz pierwszy. Wszystko było nowe, wszyscy mieli wielką chęć aktywnego uczestnictwa. Otoczenie Valdocco, domu macierzystego, i fakt przywrócenia Pierwotnego Oratorium było dla nas wszystkich zanurzeniem się w duchowości salezjańskiej; odczuwaliśmy ów skromny charakter wychowawczo-duszpasterski pierwszych czasów. Był to powrót do atmosfery oratoryjnej, która powinna charakteryzować nasze domy salezjańskie, ponieważ oratorium nie może być tylko dodatkiem do dzieła, miejscem rozrywki dzieci, nastolatków i młodzieży, ale stanowić środowisko, w którym wszyscy się angażują, stanowiąc aktywną, rodzinną i pełną zaufania obecność. Ksiądz Bosko nie stworzył tylko środowiska geograficznego, chciał, aby każdy dom salezjański był radosnym oratorium! I duch ten został podjęty przez KG29, sprawiając, że wszyscy zaczęliśmy marzyć o mistyce i ascetyce salezjańskiej, zaczynając od podwórka jako miejsca spotkań, doświadczeń duchowych, gier i zabaw, sprawowania sakramentów, proaktywnej pomocy.
Arcybiskup Turynu, kardynał Roberto Repole, nawiązując do słów św. Pawłem (1 Kor 15), podczas uroczystej ceremonii otwarcia, która odbyła się na dziedzińcu, powiedział do uczestników Kapituły: „Zostaliśmy wezwani przez Boga, aby celebrować naszą wiarę, ożywić naszą nadzieję i rozniecić naszą miłość”. Potem, w homilii, w świetle Ewangelii Błogosławieństw stwierdził: „Zachęcam was, abyście, podobnie jak Jezus, patrzyli z miłością na ubogich i proroczym spojrzeniem na tych, którzy pokładają całą swoją ufność w człowieku: władzy, pieniądzach, chciwości... I abyście reagowali, zgodnie z tym, co mówi Psalm 1, pokładając całą ufność w Bogu” (por. Pascual Chávez, Kroniki KG 29 w Dokumentach Kapituły, s. 117).
Z kolei siostra Simona Brabilla, prefekt Kongregacji ds. Instytutów Życia Konsekrowanego i Stowarzyszeń Życia Apostolskiego, odnosząc się do swojego udziału w procesie synodalnym, wychodząc od ikony uczniów z Emaus, zachęciła nas do podjęcia „dialogu duchowego w jego dwojakim wymiarze: na poziomie ludzkim, dotyczącym tego, co dzieje się w naszych umysłach i sercach, a także na poziomie duchowym, dotyczącym tego, co dzieje się, gdy, rozpaleni Słowem i oświeceni Duchem Świętym, szukamy woli Bożej, czyniąc to z nadzieją, że stanie się to podczas obrad naszej Kapituły Generalnej” (por. Pascual Chávez, Kroniki KG 29 w Dokumentach Kapituły, s. 117). I tak właśnie było.
Celem rekolekcji, które miały miejsce na początku, było stworzenie atmosfery „salezjańskiej Pięćdziesiątnicy”, pozwalającej spojrzeć na rzeczywistość Zgromadzenia i dostrzec pojawiające się wyzwania. Był to czas prawdziwej łaski. Punktem kulminacyjnym była pielgrzymka do Becchi i Chieri, aby odetchnąć, podziękować i znaleźć inspirację w tym miejscu naznaczonym dzieciństwem i młodością Księdza Bosko, czyniąc to w kontekście wyzwań związanych z nowymi pokoleniami młodzieży.
Potem były obrady w komisjach (6), w grupach językowych, plenarne posiedzenia z aktywnym udziałem kapitulnych, modlitwy w kaplicach dla grup językowych, sprawozdania dotyczące każdego sektora Zgromadzenia oraz sprawozdanie wikariusza Przełożonego Generalnego i wystąpienie samego Przełożonego Generalnego. Był to intensywny tydzień, który wymagał słuchania, odpowiedniej interpretacji przedstawionych danych i osiągnięcia konsensusu. „Owocna praca, która przede wszystkim przyczyniła się do stworzenia wspólnoty i zachęciła do udziału, wszystko w perspektywie wspólnej misji” (por. Pascual Chávez, Kroniki KG 29 w Dokumentach kapitulnych, s. 120).
Czas rozeznania przed wyborem przełożonych, pod kierownictwem ojca Amedeo Cenciniego, był dla nas cennym darem. Na bazie swojego doświadczenia ks. Cencini, jako kierownik duchowy, profesor i formator, pomógł nam przyjąć postawę posłuszeństwa i rozeznania, ponieważ, jak sam powiedział, „rozeznanie jest normalną postawą, która pozwala wzrastać w wierze i nadziei zwykłego wierzącego, aby stworzyć wrażliwość ob-audiens”. W komisjach i podkomisjach, w dialogu w Duchu Świętym, omawialiśmy profil nowego przełożonego generalnego, stosując to także w odniesieniu do wyboru radców sektorów i regionów. 25 marca, w uroczystość Zwiastowania Pańskiego, wybrano nowego Przełożonego Generalnego, który wzruszony, ostatecznie powiedział TAK, poruszając tym samym nas wszystkich. Od 26 marca, zarówno w komisjach i podkomisjach, jak i na forum ogólnym, wybieraliśmy pozostałych członków Rady Generalnej.
Po wyborach głosowaliśmy nad propozycjami, zmianami w Konstytucjach i tekstem dokumentu końcowego Kapituły. Były to dwa intensywne i męczące tygodnie, ale udało nam się oddać do dyspozycji KG i całego Zgromadzenia bogaty tekst, zgodny z dotychczasową drogą Zgromadzenia i zawierający nowe propozycje, takie jak zatwierdzenie “ad experimentum” stanowiska dyrektora wspólnoty w przypadku salezjanów koadiutorów czy przyjęcie artykułu dotyczącego dzieł społecznych, który do tej pory nie istniał. W przerwach między obradami mieliśmy okazję odwiedzić w niedziele salezjańskie obiekty poza Turynem, historyczne miejsca, które są związane w sposób szczególny z początkami nadzej działalności, a które także dzisiaj są dla nas źródłem inspiracji. Tematem omawianym w czasie tej Kapituły była kwestia nadużyć, z pozytywnymi przykładami dotyczącymi przeciwdziałania i zapobiegania oraz bolesnymi świadectwami; w tekście dokumentu końcowego Kapituły zostały również uwzględnione pewne kwestie z tym związane, na które powinniśmy zwrócić uwagę.
Moim zdaniem, KG było okazją do aktualizacji misji salezjańskiej na świecie, zrozumienia mozaiki różnorodnych realiów, w których funkcjonujemy, wraz ze złożonymi wyzwaniami z nimi związanymi. Salezjanie nadal pozostają na peryferiach ubóstwa egzystencjalnego i geograficznego, w świecie różnych kultur, ale zawsze ze wzrokiem utkwionym w Jezusie, w spotkaniu z młodzieżą.
Pytanie, które nadal mnie niepokoi, brzmi: w jaki sposób przyswoimy to całe bogactwo KG29, które pozostaje w harmonii z KG 23, 24 i 25? Nie można iść naprzód bez synchronicznego i diachronicznego odczytania tej drogi nauczania Zgromadzenia. Córki Maryi Wspomożycielki mają metodę, którą moglibyśmy od nich przejąć, a mianowicie zgromadzenia sióstr co dwa lub trzy lata, aby ocenić stan realizacji całego procesu. Ale to tylko sugestia. Niech Duch Święty nas prowadzi.
Ks. João Mendonça SDB
