Parafia na „egzystencjalnych peryferiach”

Chociaż parafia Najświętszego Serca Pana Jezusa znajduje się w centrum Rzymu, to jednak położona jest w miejscu, które papież Franciszek często określał mianem „egzystencjalnych peryferii”. Obszar przylegający do dworca Termini charakteryzuje się obecnością licznych migrantów, osób ubiegających się o azyl i bezdomnych. Włoskie media informowały wówczas, że parafia, prowadzona przez salezjanów, jest szczególnie aktywna, gdy chodzi o pomoc uchodźcom i osobom bez stałego miejsca zamieszkania.

Wybór tej parafii przez Franciszka nie był więc przypadkowy. Od początku swojego pontyfikatu – poczynając od wymownej wizyty na Lampeduzie w lipcu 2013 r., gdzie potępił „globalizację obojętności” – uczynił obronę migrantów podstawowym priorytetem duszpasterskim. Wizytę w „Sacro Cuore” należy odczytywać w tym szerszym kontekście jego nauczania: Kościół odrzuca obojętność, zbliżając się do ludzi. 

Konkretne spotkania: twarze, nie kategorie

Przed odprawieniem Mszy św. papież Franciszek zechciał prywatnie spotkać się z grupami migrantów, uchodźców, bezdomnych i wolontariuszy. Jak wtedy donoszono, osobiście ich powitał i wysłuchał ich historii, prosząc ich, jak to często robił, o modlitwę za niego. Te rozmowy były proste, ale głęboko teologiczne: wzajemność zastąpiła paternalizm, ubodzy nie byli „przedmiotami” miłosierdzia, ale podmiotami wiary.
Przemówienie wygłoszone tego samego dnia w czasie modlitwy „Anioł Pański” nakreśliło duszpasterski horyzont tej wizyty. Z okazji Światowego Dnia Migranta i Uchodźcy Franciszek przypomniał wiernym, że migranci są „bliscy sercu Kościoła” i zaprosił do modlitwy za tych, którzy żyją „w najtrudniejszych i najcięższych warunkach”. Jego fizyczna obecność w „parafii imigrantów” w pobliżu Termini odzwierciedliła to, co powiedział na Placu św. Piotra: Biskup Rzymu wychodzi naprzeciw swoim wiernym tam, gdzie żyją i zmagają się z trudnościami.

Nawiązując do swojego kolejnego orędzia na Światowy Dzień Migranta i Uchodźcy, w którym stwierdził, że migranci i uchodźcy znajdują „szczególne miejsce w sercu Kościoła”, wizyta w 2014 r. była wyrazem tego przekonania duszpasterskiego: Kościół otwiera swoje serce, przyjmując wszystkich.

Homilia o charakterze kerygmatycznym: Baranek, który gładzi grzechy

Jeśli jego gesty miały wymowę społeczną, to jego homilia miała charakter ewangeliczny: jasna, prosta i całkowicie skoncentrowana na Chrystusie. W swoim kazaniu na temat Jana 1,29, Franciszek odwołał się do słów Jana Chrzciciela: „Oto Baranek Boży, który gładzi grzechy świata”.

Ojciec Święty zatrzymał się nad obrazem Baranka: słabego, łagodnego i delikatnego, a jednak niosącego ciężar grzechów świata. Jezus zwycięża nie siłą, ale „miłością” i „łagodnością”. Słowami, które głęboko rozbrzmiały w parafii służącej poranionym mieszkańcom miasta, podkreślił, że Chrystus bierze na siebie „wszystkie nasze grzechy”, nawet te, które wydają nam się zbyt ciężkie do zniesienia.

Papież przeciwstawił zaufanie, jakim chętnie obdarzamy lekarzy lub różne instytucje, zaufaniu, którego często odmawiamy Bogu, zachęcając wiernych: „Zaufajcie Panu... On nigdy nie zawodzi. Nigdy, nigdy!”. Zwracając się bezpośrednio do młodych ludzi, powtórzył to, przedstawiając zaufanie do Chrystusa jako „klucz do sukcesu w życiu”. Ton jego wypowiedzi był jednoznacznie salezjański: Chrystus bliski młodym, Chrystus, który nie zawodzi.

Zakończył tym zaproszeniem: zamknąć oczy, wyobrazić sobie scenę nad Jordanem, ponownie wysłuchać słów „Oto Baranek Boży” i osobiście porozmawiać z Jezusem w ciszy. Była to katecheza zachęcająca do osobistego spotkania z Jezusem: wiara nie jako teoria, ale jako relacja.

Salezjańska lektura tej wizyty

Z perspektywy salezjańskiej wizyta w 2014 roku ukazała głęboką zgodność między wizją duszpasterską papieża Franciszka a charyzmatem Księdza Bosko. „Sacro Cuore” – historycznie związane z ostatnią rzymską inicjatywą Księdza Bosko – dziś pozostaje wierne nie tylko pamięci, ale także jego misji: kursy języka włoskiego, kursy zawodowe, przyjmowanie i towarzyszenie migrantom i bezdomnym z okolic dworca Termini.

Obecność Franciszka publicznie potwierdziła to zaangażowanie. Spotykając się z migrantami, bezdomnymi i wolontariuszami, papież podkreślił wartość wzajemnego ubogacania się, które zachodzi, gdy młodzi uchodźcy i miejscowa młodzież łączą się we wspólnej służbie. Parafia staje się wtedy nie tylko wykonawcą usług, ale „laboratorium wspólnoty”.

Wybierając parafię Najświętszego Serca Pana Jezusa w dniu obchodów Światowego Dnia Migranta i Uchodźcy, papież odbył coś więcej niż tylko wizytę duszpasterską: wprowadził w życie eklezjologię. Kościół nie jest „oblężoną twierdzą”, ale przyjaznym domem. Jest silniejszy, gdy upodabnia się do Baranka: łagodnego, bliskiego małym, bliskiego ubogim.

Baranek na peryferiach

Wizyta papieża, która miała miejsce 19 stycznia 2014 r., stanowi pierwsze, jasne podsumowanie pontyfikatu Franciszka: nauczanie skoncentrowane na Chrystusie, konkretne miłosierdzie i preferencyjna bliskość wobec migrantów i osób marginalizowanych. W parafii salezjańskiej, znajdującej się na skrzyżowaniu dróg Rzymu, Biskup Rzymu pokazał Kościół, który wychodzi.

„Oto Baranek Boży...”. Tego dnia w Bazylice Najświętszego Serca Pana Jezusa te słowa można było słyszeć nie tylko z ambony, ale również urzeczywistnione w gestach gościnności, wspólnej modlitwie i odnowionej wierze w to, że łagodny i dobry Pan kroczy wraz ze swoim ludem, zwłaszcza z tymi, którzy są w drodze.

• Title Title
• Title Title
• Title Title
•  

Tweet